ਪੱਤਝੜ


ਹਾਇਬਨ
=====
ਪੱਤਝੜ
———–
ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰ ਕੇ ਜਿਓਂ ਹੀ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲੀ ਫਿਰਨੀ ਵਲ ਮੁੜਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਖੜੋ ਗਿਆ। ਮੈਲੇ ਖੇਸ ਦੀ ਬੁੱਕਲ ਚੋਂ ਉਸਦੇ ਨੰਗੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਛਾਈ ਪੱਤਝੜ ਵੇਖ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ.. ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਬੱਡੀ ਦਾ ਉਹ ਪਲੇਅਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ …ਹੰਸੂ ਹੰਸੂ ਕਰਦਾ ਉਸਦਾ ਗੋਭਲਾ ਜਿਹਾ ਚਿਹਰਾ …ਜੋ ਹਰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਿਚ੍ਚ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ । ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਲਾ ਸੁਲਫੇ ਸੂਟੇ ਤੋਂ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੋ ਵਾਰ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਮੋੜੇ ਨਹੀ ਤੇ ਹੁਣ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਫੇਰ … ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮੈਂ ਸੌ ਦਾ ਇੱਕ ਨੋਟ ਪਰਸ ਵਿੱਚੋ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤਾ…..

ਰੁੰਡ ਮਰੁੰਡ ਰੁੱਖ ….
ਸੁਲਗਦੀ ਸਿਗਰਟ ਤੋਂ ਝੜਿਆ
ਉਮਰ ਦਾ ਟੋਟਾ

ਕਟਹਲ


ਅੰਬਾਂ ਨੂੰ ਐਤਕੀਂ ਲੋਹੜੇ ਦਾ ਫਲ ਪਿਆ ਸੀ . ਇਸ ਪੈਲੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਿਆ ਗਿਆ. ਇਹ ਚਾਰ ਬੂਟੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਉਹਨੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਮੇਰੇ ਭਾਣਜੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਸਨ ..ਛੀਂਟਕਾ ਜਿਹਾ ਬਿਹਾਰੀ ਮਜਦੂਰ ਝੱਟ ਦੇਣੀਂ ਅੰਬ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ . ਅੰਬ ਪੱਕੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪੱਕਣ ਕਿਨਾਰੇ ਸਨ . ਉਹ ਤੋੜ ਤੋੜ ਸੁਟਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਅਸੀਂ ਚੁਗਦੇ ਗਏ .ਦੋ ਬੋਰੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਭਰ ਗਏ .. ਪਰ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਖੂਹ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜੇ ਕਟਹਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ . ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਬੇਪਨਾਹ ਲੁਭਾ ਰਹੇ ਸਨ. ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਬਚਪਨ ਦੀ ਸਿੱਖੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਧਿਆ ਕਟਹਲ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ …
ਢਲਦਾ ਦਿਨ ਨਹਿਰੋਂ ਪਾਰ
ਇੱਕੋ ਕਟਹਲ ਤੋੜਦਿਆਂ
ਮੈਂ ਸਾਹੋ ਸਾਹ

ਚੱਟਣੀ


ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ..ਇਹ ਬਹੁਤ ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦਾ ਹੈ . ਅਨੇਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਦਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਂਦੈ . ਇਹਦਾ ਫਿਕਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਉ .. ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਸੂਈ ਦੇਸੀ ਗਊ ਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ . ਖੇਲ੍ਹ ਤੇ ਨਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੰਨੀ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਉਹਦਾ ਸਿਰ ਪਲੋਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ . ਤਲੀ ਤੇ ਰੱਖ ਪੇੜੀਆਂ ਖੁਆਉਂਦੇ ਹੋ . ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਲਈ ਵੀ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਕਢ ਲਉ.
ਮੈਂ ਸਹੀ ਕਹਿੰਨਾ . ਸਿਆਣਪ ਦੇ ਨਿਰੇ ਭੰਡਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਰੁੱਖ . ਜਰਾ ਪਿਆਰ ਪਾ ਵੇਖੇ ਕੋਈ …ਮਾਲੋਮਾਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਨੇ.
ਮੈਂ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਸੀ ਪੰਜ ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ..ਇੱਕ ਤੂਤ ਦੇ ਥੱਲੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਬਾ ਮਿਲ ਗਿਆ . ਬਿਆਈਆਂ ਫੱਟੇ ਹਥ ਪੈਰ . ਮਥਾ ਲਿਸ਼ਕੇ … ਫੇਰ ਰੋਜ਼ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕਰਨਾ . ਰੁੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਲੋਹੜੇ ਦਾ ਗਿਆਨੀ . ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਦੂਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ .. ਬਹੁਤ ਦੂਰ . ਖੈਰ ਉਹਦੀ ਦੱਸੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਗੱਲ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਕਰੀ ਹੈ .

ਕੱਚੀ ਰੁੱਤ
ਫੁੱਲੇ ਫੁਲਕੇ ਤੇ ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦੀ
ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਚੱਟਣੀ